Interventsion stentlash o‘tkazilgan 2-tur qandli diabet bilan og‘rigan bemorlarda klinik xususiyatlar va natijalar - Sobirjonova, Oyshabonu; Shamansurova, ZulayXo (O‘zbekiston Ochiq Konferensiyasi, 2026)
2-tur qandli diabet (2TQD) yurak-qon tomir kasalliklari, yurak funksiyasining buzilishi va koronar aralashuvlardan keyingi noxush natijalar xavfining oshishi bilan chambarchas bog‘liq. Stentlash o‘tkazilgan diabetli bemorlarning klinik xususiyatlari va natijalarini tushunish yurak-qon tomir boshqaruvini yaxshilash va asoratlarni kamaytirish uchun muhimdir. Ushbu tadqiqotning maqsadi interventsion stentlash o‘tkazilgan 2TQD bo‘lgan va bo‘lmagan bemorlarda klinik xususiyatlar hamda yurak-qon tomir natijalarini taqqoslashdan iborat edi. Retrospektiv kuzatuv tadqiqoti Toshkent, O‘zbekistondagi Akfa Medline University Hospitalda 2024–2025-yillarda davolangan 12 026 nafar bemorning tibbiy hujjatlari asosida o‘tkazildi. Bemorlar diabetli va diabet bo‘lmagan guruhlarga ajratildi. Tahlil qilingan o‘zgaruvchilar yosh, jins, tana vazni indeksi (TVI), exokardiografik chiqarish fraksiyasi (EF), koronar angiografiya natijalari va o‘lim ko‘rsatkichlarini o‘z ichiga oldi. Umumiy kohortada 196 nafar bemorda (1,6%) qandli diabet mavjud edi, 11 830 nafar bemorda (98,4%) esa diabet yo‘q edi. 2TQD bo‘lgan bemorlarda diabet bo‘lmagan bemorlarga nisbatan o‘rtacha TVI yuqoriroq (31,1 ga nisbatan 26,8 kg/m²) va chiqarish fraksiyasi pastroq (37% ga nisbatan 42%) bo‘lgan. Koronar angiografiya ma’lumotlari diabetli bemorlarda koronar qon aylanishining ko‘proq buzilganligini ko‘rsatdi, o‘lim ko‘rsatkichlari esa guruhlar o‘rtasida umuman o‘xshash edi. Ushbu natijalar 2TQD bo‘lgan bemorlarda surunkali giperglikemiya va endotelial disfunksiya bilan bog‘liq yurak-qon tomir zaifligi oshganligini ko‘rsatadi. Umuman olganda, interventsion stentlash o‘tkazilgan 2TQD bo‘lgan bemorlar diabet bo‘lmagan bemorlarga nisbatan yuqori TVI va yurak funksiyasining pasayishi kabi yomonroq yurak-qon tomir profilini namoyon etdi, bu esa ushbu yuqori xavfli populyatsiyada kompleks yurak-qon tomir baholash va boshqaruvning muhimligini ta’kidlaydi.
Keywords: 2-tur qandli diabet (2TQD); interventsion stentlash; yurak-qon tomir natijalari; chiqarish fraksiyasi; yurak ishemik kasalligi